“વૈશ્વિક મંદી VIS-À-VIS આપણી જૂની પેઢી—નવી પેઢી” !!!!!

“વૈશ્વિક મંદી VIS-À-VIS આપણી જૂની પેઢી—નવી પેઢી” !!!!!

આ વિષય ઉપર હું લખી રહ્યો છું ત્યારે એક વાતની સ્પષ્ટતા કરી લઉં કે હું કોઈ અર્થશાસ્ત્રી નથી. પરંતુ એક સામાન્ય નાગરિક હોવાને નાતે આ મંદી જૂની અને નવી પેઢીને કઈ રીતે સીધી રીતે સ્પર્શી રહી છે અને તે વિષે સામાન્ય લોકો જે વિચારે છે તે રજૂ કરવાનો આ નમ્ર વ્યાયામ માત્ર છે.

રાજકારણી/ સત્તાધીશો એવો દાવો કરી રહ્યા છે, કે આપણાં દેશના કાબેલ અને નિષ્ણાત અર્થ શાસ્ત્રીઓ જેવા કે વડા પ્રધાન શ્રી મનમોહનસિંહ, હવે ગૃહ પ્રધાન શ્રી ચિદમ્બરમ અને આયોજન પંચના શ્રી મોન્ટેક અહુલવાલીયાને કારણે જે અર્થ નીતિ અમલમાં મૂકાઈ છે તેને કારણે આપણાં દેશમાં વૈશ્વિક આર્થિક મંદીની નહિવત અસર થઈ છે કે થશે !

આજ અર્થશાસ્ત્રીઓ છ મહિના પહેલાં એવો દાવો ગાઈ-વગાડીને કરતા હતા કે આપણાં દેશને મંદીની અસર બિલકુલ થવાની ના હોય, લોકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી. અને આખરે જ્યારે જીડીપી ઘટવા લાગ્યો, નિકાસ ઘટવા લાગી, નાના-મોટા ઉધ્ધયોગોમાંથી કર્મચારીઓની છટણી, લે-ઓફ વગેરે પગલાંઓ દ્વારા બેકારીનો આંક વધવા લાગ્યો, ઉપરાંત કેટલાક ઉધ્ધયોગો બંધ થવા લાગ્યા ત્યારે દુનિયાભરમાં નામાંકિત કહેવાતા આપણાં ઉપરોકત અર્થશાસ્ત્રીઓ ને સ્વીકારવાની નોબત આવી કે આપણો દેશ પણ અંશતઃ મંદીનો શિકાર બની રહ્યો છે કે બન્યો છે.

આપણાં દેશમાં મંદીની અસર નહિવત થઈ રહી છે તે આપણાં સૌ માટે સદનસીબની વાત છે. પરંતુ આ માટે મારાં નમ્ર મત પ્રમાણે આ માટે આપણાં ઉપર નોંધેલા કોઈ નામાંકિત અર્થશાસ્ત્રીની કમાલ છે તેમ માનવાને કોઈ કારણ નથી.

આ માટે તો આપણાં દેશમાં રહેલી વર્ષો જૂની સંયુકત પરિવારની જીવન શૈલી તથા માસિક આવકમાંથી નિશ્ચિત રકમની બચત – પેટે પાટા બાંધીને પણ – કરવાની આદત – જેમ કે રૂ! 1/ની આવકમાંથી 10 પૈસા તો દૂધ પીતા-બચત – કરવાની સંયુકત પરિવારના વડાઓએ કેળવેલી આદત, ઉપરાંત પરિવારના નબળા સભ્યને પણ અન્ય સબળા અભ્યોના ટેકા વડે સાચવી-સંભાળી લેવાની પરસ્પરની કેળવાયેલી એક બીજા તરફની લાગણી અને પ્રેમ મુખ્ય ભાગ ભજવી રહ્યો છે. સંયુકત પરિવારમાં બાળકો ક્યારે ઉછરી અને મોટા થઈ જતા તે બાળકોના મા-બાપને ક્યારે ય ખબર પણ નહિ પડતી. અલબત્ત છેલ્લાં 15-20 વર્ષ થયા આવા સંયુકત પરિવારો તૂટી રહ્યા હોવા છતાં હાલ પણ 60% જેટલા સંયુકત પરિવારો આજ પણ ટકી રહ્યા છે અને તેમાના મોટા ભાગના પરિવારો અત્યંત સુખી છે. હવે આજથી લગભગ 50 વર્ષ પહેલાની જીવન શૈલીની વાત યાદ કરીએ, તો ત્યારે સંયુકત પરિવારો જ સમાજનું અવિભાજ્ય અંગ હતા. કુંટૂબના દરેક કમાતા સભ્યની આવક પરિવારના વડા-કર્તા-ને સૌ સ્વૈચ્છીક રીતે જ સોંપી દેતા અને આ આવકનો ઉપયોગ પરિવારના હિત અને કલ્યાણ માટે પ્રસંગોપાત વાપરવામાં આવતો. અને શક્ય હોય ત્યાં સુધી કરજ કરવાનું ટાળવામાં આવતું. બેંક કે અન્ય સંસ્થાઓ કે ખાનગી મની લેંડર પાસેથી ના છૂટકે જ રકમ કરજે લેવાતી અને આમ “પછેડી જેવડી જ સોડ તાણવા”ની કહેવત યથાર્થ ઠરતી. મોટા ભાગના પરિવારો ભાડાના ઘરમાં રહેતા હોવા છતાં ક્યારે ય લઘુતા નહિ અનુભવતા. ઘરમાં જમવા માટે જે કોઈ વાનગી બનાવામાં આવતી તે સૌ સાથે બેસી આનંદથી આરોગતા. આમ આપના દેશનો સંયુકત પરિવારનો ઢાંચો સમાજને પણ એક રાખવામાં ઉપયોગી થતો હતો આ તબક્કે મને વર્ષો પહેલા જોયેલું એક મુવી “યહી હૈ ઝિંદગી યાદ” આવે છે કે જેમાં એક મધ્યમ વર્ગનો પરિવાર રોજ સાથે જ જમીન ઉપર જમવા બેસે છે અને ત્યારે જે આનંદ અને ઉલ્લાસ સાથે આખા પરિવારને હસી-મજાક કરતા ભોજન લેતું દર્શાવવામાં આવ્યું છે તે સંયુકત પરિવારની છબીને આબેહુબ રજૂ કરે છે. થોડા સમય બાદ ધંધામાં બરકત આવતા નાયકને સતત તનાવ ભર્યું જીવન જીવવું પડે છે અને અનેક દવાઓ કે જેમાં આખરી શબ્દો “MYSIN” લખાયેલા લેતો દર્શાવી દિગ્દર્શક વેધક કટાક્ષ કરે છે !!

“મારે પણ એક ઘર હોય” તેવી સામાન્ય રીતે દરેક મનુષ્યની એક આકાંક્ષા હોય છે ! પોતાનું ઘર હોવાની અંતરની ઈચ્છા અને લાગણી તમામ વ્યાક્તિઓમાં જન્મ દત્ત રહેલી હોય છે. જૂના સમયમાં નોકરીયાત કે ધંધાદારી વ્યક્તિ સેવા નિવૃતિ સમયે પોતાનું મકાન બનાવવા માટે જીવનભરની આવકમાંથી કરેલી બચત દ્વારા નવું મકાન ચણાવવા કે ખરીદવા વિચારતો અને નિવૃતિનો સમય પોતાના જ ઘરમાં રહ્યાનો સંતોષ અને આનંદ અનુભવતો ! જાણે જીવનમાં એક મોટી સિધ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હોય તેવું ગૌરવ સમગ્ર પરિવાર અનુભવતો !

આમાં અંદાજે 30 વર્ષ પહેલાં બદલાવ આવવા લાગ્યો. સમાજવાદી સમાજરચનાના સુત્ર નીચે સરકારે કેટલીક ઔધોગિક સંસ્થાઓને પોતાના કર્મચારીઓને રાહત દરના વ્યાજથી મકાન બનાવવા કે ખરીદવા લોન આપવા સુચનાઓ આપી. જેનો કેટલીક ઔધોગિક સંસ્થાઓએ અમલ શરૂ કરતા, વ્યકતિ પોતાના યુવાની કાળમાં જ “મારે પણ એક ઘર હોય” તેવી ઈચ્છા ફળીભુત થવાની સંભાવના શરૂ થઈ. મકાન ભાડા જેટલી જ રકમ કે તેથી થોડી વધારે પોતાની માલિકીના મકાન માટે માસિક આવકમાંથી ફાળવવામાં કર્મચારીઓને સંતોષ સાથે આનંદ પણ થવા લાગ્યો અને સરકારનું આ પગલું ખૂબજ સરાહનીય ગણાયું. ધીમે ધીમે તે બીજા ઉધ્ધોગમાં પણ વિસ્તર્યું, પરિણામે બાંધકામ ક્ષેત્રમાં અને તેના આનુસંગિક ઉધ્ધોગ અને ધંધા વધ્યા, અને અનેક લોકોને રોજી-રોટી પણ મળવી શરૂ થઈ.

હવે જો જે વ્યકતિ જીવન સંધ્યાએ પોતાનું મકાન હોવાનું સ્વપ્ન સિધ્ધ કરતી, તે વ્યકતિના સમગ્ર જીવન ઉપર દ્વષ્ટિ પાત કરીએ તો, સ્પષ્ટ રીતે જણાય છે, કે સમગ્ર જીવન ખૂબ જ હળવાશ-નિખાલાસતા અને સંતોષ સાથે સુખી જીવન વ્યતિત થયેલું જોવા મળે છે. ભલે યુવાની ભાડાના મકાનમાં કે નાના મકાનમાં ગુજારી હોય, પણ સંયુકત પરિવારમાં જે હળવાશથી અને કોઈપણ જાતની ચિંતા કે તનાવ વગર, બાળકો ઉછર્યા હોય, ભણ્યા હોય અને સૌએ સાથે જ સુખ દુખ વેઠયા હોય-સાથે જ જમ્યા હોય તેવા સુખી જીવનનો ઓડકાર જીવન સંધ્યાએ પોતાના મકાનમાં આનંદ અને સંતોષથી ખાતા જોઈ શકાશે !

આજે છેલ્લા 15-20 વર્ષ થયા જીવનશૈલીમાં આમુલ પરિવર્તન આવેલું જોઈ શકાય છે. મુકત અર્થતંત્રની નીતિએ સમગ્ર દેશને અનેક એવી જીવનશૈલી પાછ્ળ પાગલ બનાવેલ છે કે જેમાંથી યુવા પેઢી બાકાત રહી શકી નથી. અર્થતંત્રને અમેરિકન શૈલી ઉપર મુકનારાઓએ ક્યારે ય ભારતીય જીવન શૈલી ઉપર સામાજિક રીતે શું પ્રભાવ પડ્શે તે વિચાર્યું હોય તેમ જણાતું નથી. અમેરિકન શૈલીથી પ્રભાવિત થયેલા આપણાં કહેવાતા નિષ્ણાત અર્થશાસ્ત્રીઓએ આ દેશની યુવા પેઢીને માત્ર વર્તમાનમાં જીવતા કરી દીધા છે. જેમાં આઈટી ક્ષેત્રનો મહત્વનો ફાળો રહ્યો છે. ડીગ્રી મેળવી બહાર પડતી યુવા પેઢીને મોટી રકમના પેકેજ ઓફર કરી, આકર્ષી મેટ્રો શહેરોમાં જીવવાની ફરજ પડી. વળી વર્તમાનમાં જ જીવવાની શૈલી અપનાવવાથી અને તમામ પ્રકારની લોનો મેળવવી સુલભ બની હોય નોકરીએ લાગતાં જ મકાન-ગાડી, ફર્નીચર ફ્રીઝ-એસી-ટીવી-ડીવીડી-વોશીંગમશીન્ વગેરે અનેક પ્રકારના છેલ્લામાં છેલ્લા શોધાયેલા તમામ ભૌતિક સુખના સાધનો વસાવવા લાગ્યા. અત્યંત મોહક અને લલચાવનારી જાહેરાતો એ આ નવા પૈસા ખર્ચી શકનાર વર્ગને બરાબર લપેટમાં લીધો અને અનુપયોગી ચીજોની ખરીદીને જીવનની આવશ્યકતા બનાવી દીધી. “આજે અને અત્યારે જ જોઈએ” એ હવે નારો બની રહ્યો. મોંઘી હોટેલો અને રેસ્ટોરંટની મોંઘી ખાણી-પીણી, મોંઘા વસ્ત્રો વગેરે અનેક પ્રકારની અત્યંત ખર્ચાળ જીવન શૈલી શરૂ થઈ અને બચત લગભગ શૂન્ય થઈ. વળી આવી ખરીદીઓ ક્રેડીટ કાર્ડ ઉપર થઈ શકતી હોય ખર્ચ ઉપર કોઈ અંકુશ પણ ના રહ્યો. સંયુકત પરિવારમાંથી અલગ થઈ આવેલ આવું યુવા ધન બરાબર ક્રેડીટના ચક્કરમાં ધીમે ધીમે ફસાતું ગયું તેમની તેઓને જાણ પણ ના રહી ! પરિણામે આવકનો મોટો ભાગ હપ્તા ચૂકવવામાં જવા લાગ્યો. આથી આ ખર્ચાળ જીવનશૈલી કે જે હવે સમાજમાં એક મોભો બની રહી તે ટકાવી રાખવા બંને પતિ-પત્નીએ કમાવાનું અનિવાર્ય બની રહ્યું. ભાગ-દોડ વાળી જીવન શૈલીને કારણે બંને એ ઘેરથી રોજ ટિફિન લઈ જવાનું અથવા હોટેલ કે કેંટીનમાં જમવાની મજ્બૂરી આવી. પરિણામે કાં તો બાળક જ નહિ અથવા એક થી વધારે તો કોઈ સંજોગોમાં નહિ, તેવું ફરજિયાત પરિવાર નિયોજન અપનાવવું આવશ્યક બની રહ્યું. બાળક આવતા તેના ઉછેર આયા/નર્સ દ્વારા કરાવવાનું શરૂ થયું કારણ સંયુકત પરિવાર હવે વિભકત બની રહ્યો છે.

શિક્ષણ પણ એટલું ભાર રૂપ અને મોંઘુ બની ગયું હોય મોંઘી ફી, યુનિફોર્મ, ટયુશનફી, વાહન ખર્ચ બુક્સ અને નોટબુક્સ વગેરેના ખર્ચને પહોંચી વળવા અને ઉચ્ચ વર્ગની જીવનશૈલી ને કારણે સતત તનાવ-STRESS- ભર્યા જીવનમાં નવી પેઢી કયારે દાખલ થઈ ગઈ તેની પણ તેમને જાણ ના રહી. સતત તનાવમાં રહેતા આ પરિવારોમાં પતિ-પત્નિના સંબંધો પણ છૂટા પડવા સુધી ભંગાણને આરે પહોંચી ચૂક્યા ! સંયુકત પરિવાર ના રહ્યો હોઈ બંનેને સમભાવ અને સમતાથી સાથે રહેવા સમજાવનારું પણ કોઈ નહિ રહ્યું.ઉપરાંત સ્ત્રીઓ પણ નોકરી ધંધે લાગતા સ્વનિર્ભર બનતા અને બહાર નીકળતી થતા પોતાના સ્વત્વ અને સ્વમાન જાળવવા સભાન બની. પરિણામે લગ્ન બાહ્યસબંધો અને છૂટાછેડાના કિસ્સાઓ પણ વધવા લાગ્યા. તો કેટલાક તનાવ-STRESS-માથી મુક્તિ મેળવવા ડ્ર્ગ્સને રવાડે પણ ચડતા થયા.

આ અને આવા અનેક પ્રકારના દૂષણો અમેરિકન અર્થનીતિ સાથે તેની આડઅસર તરીકે આપણી યુવા પેઢીને અને આપણી સંયુકત પરિવારની ભાવનાને નેસ્તનાબુદ કરી રહ્યાનું અનેક સમાજશાસ્ત્રીઓએ દુખ સાથે નોંધ્યુ છે. પરિણામે વડિલો અર્થાત મા-બાપની એકલતા વધી રહી છે સાથોસાથ વૃધ્ધાશ્રમની સંખ્યા પણ દિન-પ્રતિ-દિન વધી રહી છે. આપણે અનુકરણ પ્રિય રહ્યા છીએ પણ હંમેશા વગર વિચાર્યે અને અર્ધુ-પર્ધુ જ અનુકરણ કરતા રહ્યા છીએ પછી ભલે તે રાજકીય નેતાઓ હોય કે સમજશાસ્ત્રીઓ ! આ અમેરિકન અર્થનીતિના પુરસ્કરતાઓ પણ તેમાં બાકાત નથી. અમેરિકા અને અન્ય પાશ્ચાત્ય દેશોમાં જ્યારે સંતાનો મા-બાપથી અલગ રહેતા થાય છે ત્યારે અને જ્યારે વૃધ્ધાવસ્થા આવે છે ત્યારે સરકારે પોતજ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે સામાજિક સીક્યોરીટીની વ્યવસ્થા કરેલી હોય છે. આપણાં દેશમાં આવી કોઈ વ્યવસ્થા શરૂ કરવાનું આ કહેવાતા નિષ્ણાત અર્થશાસ્ત્રીઓને સુઝ્યું હોય તેવા કોઈ ચિન્હ દેખાતા નથી.

અમેરિકન જીવનશૈલી એટલે ચાર્વાકની ફિલોસોફી પ્રમાણે “દેવું કરીને પણ ઘી પીઓ” ! અને તે રીતે આપણું યુવાધન પણ આવક કરતા વધારે ખર્ચ કરવા ટેવાઈ રહેલો હોય તેમ જણાઈ રહ્યું છે. લોનના હપ્તા, ક્રેડીટ કાર્ડના પેમેંટ, સમય સર નહિ કરી શકાતા ઉપરાંત નોકરીમાં મળેલા મોટી રકમના પેકેજમાં ફેરફાર કરવામાં આવતા કે કેટલાક ઉધ્ધ્યોગ અને ધંધામાંથી કર્મચારીઓને છૂટા કરાતા કે પગારની રકમમાં મોટો ઘટાડૉ સ્વીકારવાની ફરજ પડતા તો કેટલાકને લે-ઓફ આપતાં અનેક યુવા લોકો અમેરિકા સહિત આપણાં દેશમાં પણ ફસાયા છે. અને પરિણામે ખરીદ શક્તિ દિન-પ્રતિ-દિન ઘટતી જતા અમેરીકાએ સમગ્ર દુનિયામાં મંદીનું વાવાઝોડું ફુંક્યું છે અને તેમાં આપણે પણ ફસાયા જ છીએ !

ટૂંકમાં મારા મતે એક વાત સ્પષ્ટ છે કે આપણે આપણી જૂની જીવન શૈલી તરફ પાછા ફરવું અનિવાર્ય બની રહ્યું છે .રૂ!.1/-ની આવકમાંથી 10 પૈસાની બચત કરવા તરફ ફરવું હાલના સમયમાં મારી દ્રષ્ટિએ અનિવાર્ય બન્યું છે. અને જે કોઈ આ તરફ પરત આવશે તે આ કે આવી કોઈ પણ મંદીના ચક્કરમાં ક્યારે ય નહિ ફસાય ! સમજી શકાય તેવી વાત છે કે કદાચ નવી ટેક્નોલોજીને કારણે ઉધ્ધ્યોગ અને ધંધા અમુક શહેરોમાં કેન્દ્રિત થતા હોય આપણે આપણી સંયુકત પરિવાર તરફ પાછા ના ફરી શકીએ. પરંતુ જો આજનું યુવા ધન અને વડિલો પોતાની જીવનશૈલીમાં અને વિચારોમાં સમન્વય સાધી શકે તો બાળકોનું શિક્ષણ, ઘડતર વગેરે માટે કોઈ ફાલ્તુ ખર્ચા જેવાકે આયા/નર્સ રોકવા વગેરેના માત્ર બચે જ નહિ પણ બાળકો દાદા/દાદીના પ્રેમાળ ખોળાની હુંફમા ક્યારે મોટા થઈ જશે તે ખબર પણ નહિ પડે ! અને અત્યંત સુરક્ષિત અને સલામત પણ રહેશે ! તેમ છતાં આજના યુવાધનને સ્વતંત્રતા અને પ્રાયવસીને નામે હાલમાં હાવી થયેલા પાશ્ચાત્ય જીવન પધ્ધ્તિ પ્રમાણે જ સતત તનાવ ભર્યું જ જીવન જીવવું હોય તો મારે કશું વધારે કહેવું નથી.

મારા મક્કમ મત પ્રમાણે આપણાં દેશમાં આ વૈશ્વિક મંદીની નહિવત અસર જણાઈ રહી હોય તો તે આ કહેવાતા નિષ્ણાત અર્થશાસ્ત્રીઓની કોઈ કમાલ નથી કે નથી તેમણે અમલમાં મૂકેલી કોઈ નીતિનું પરિણામ !

આ ચમત્કાર આપણી જૂની પેઢીની બચતની આદતનુ અને સંયુકત પરિવારની જીવનશૈલીનો છે !!! નવી પેઢી આ તેના યોગ્ય પરિપ્રેક્ષ્યમાં સમજી લે !!! તેજી ને ટકોરો હોય !!!

જૂની પેઢી-નવી પેઢી –VIS-A-VIS મંદી અને હાલની યુવા પેઢીની જીવનશૈલીને દ્ર્ષ્ટિ સમક્ષ રાખી એક ક્ષણ ગંભીરતાથી વિચારવા આપ સૌને મારી નમ્ર અપીલ છે !

Advertisements

8 comments

  1. khubaj saras vichar che, hu pan manu chu k sanyukt parivar ma revathi 25-30%bachat to aam pan thi jay che ane aenathi tame janavya pramane na bija pan ghana fayada che j, hal na samay ma ghani badhi club chalti hoy che tem kadach aavi pan koi club hovi joiye ke jena member sanyukt parivar ma j reta hoy athva to aavu kashuk biju pan vichari shakay jeni hakikat ma jarur che ane tema koi sarkar ke dharm na teka ni mane jarur nathi lagti aap shu kaho cho.

    Like

    1. ભાઈ તેજસ

      આપનું સુચન સરસ છે અને અમલમાં મુકવા જેવું છે. સંયુકત પરિવારના તો અનેક ફાયદાઓ છે જ પણ કમનસીબે નવી પેઢી પશ્ચિમના રંગે રંગાઈ પોતાના અંગત પરિવાર પૂરતું જ વિચારવા લાગી છે.સૌને પ્રાયવસી અને સ્વતંત્રતા જોઈએ છે પછી ભલે તે સ્વછંદતામાં પરિણમે અને એકલા પડી ગયાનો અહેસાસ થાય ! ખેર ! નવા પવન સાથે જૂની પેઢી તાદાત્મય સાધી શકે અને નવી પેઢી પણ થોડં વ્યવહારુ બની વિચારે તો આજે પણ સંયુકત કુટુંબ આશીર્વાદ રૂપ બની રહે તે નિઃસંદેહ છે.
      સ-સ્નેહ
      અરવિદ

      Like

  2. મિત્રો
    ગઈ કાલના સમાચારમાં વાંચવા મળ્યું કે આપણાં વડાપ્રધાને સ્વીકાર્યું છે કે આપણાં દેશના લોકોની બચત લગભગ 35% જેવી થવા જાય છે અને પરિણામે આપણાં દેશને વૈશ્વીક મંદીની અસર નહિવત થવાની શક્યતા રહે છે. આ વાંચી વડાપ્રધાંશ્રી અને નિષ્ણાત અર્થશાસ્ત્રી મનમોહનસિંહે બચતની થીયરીનો સ્વીકાર કર્યો છે ! જે મેં મારા ઉપરોકત લેખમાં પ્રસ્તુત કરેલુ છે.

    Like

    1. શ્રી ઉમંગ
      આભાર. આપે મારા બ્લોગની મુલાકાત લીધી અને પ્રતિભાવ પણ જણાવ્યો. ગઈકાલે જ આપણાં વડાપ્રધાન અને અર્થશાસ્ત્રી શ્રી મનમોહનસિહે આપણાં દેશના લોકોની બચત 35% ટકા થવા જતી હોય આ વૈશ્વિક મંદીની અસર નહિ વત થશે તેમ નિવેદન અખબારોમાં આવેલ છે. તેમ છતાં હજુ સંયુકતકુટુંબની ભાવના અને તેનું 60% જેટલા પરિવારોમાં જે અસ્તીત્વ ટકી રહ્યું છે તેનો પણ મંદીની અસર નહિવત થવાની બાબતમાં સ્વીકાર કરવાનો બાકી છે ! ખેર ! મારું નેટ 3-4 દિવસ થયા બંધ હતું તેથી જવાબ લખ્વામાં વિલંબ થયો છે. મળતા રહીશું ! આવજો !
      સ-સ્નેહ
      અરવિદ

      Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s